نتایج یک مطالعه‌ گسترده نشان داده است افرادی که پس از ترک سیگار به سیگارهای الکترونیکی (ویپ) روی می‌آورند، نسبت به کسانی که بدون استفاده از سیگار الکترونیکی موفق به ترک می‌شوند، بیشتر در معرض مرگ ناشی از سرطان ریه قرار دارند.

شواهد روزبه‌روز بیشتر نشان می‌دهد که سیگار الکترونیکی نیز خطرات خاص خود را برای سلامتی به همراه دارد. اینک مطالعه‌ای که روی بیش از ۴.۵ میلیون نفر انجام شد، دریافته است افرادی که سیگار را کنار می‌گذارند اما همچنان از سیگار الکترونیکی استفاده می‌کنند، در مقایسه با کسانی که هم سیگار و هم سیگار الکترونیکی را به‌طور کامل ترک می‌کنند، بیش از ۵۰ درصد بیشتر در معرض ابتلا به سرطان ریه قرار دارند. البته این پژوهش تاکید می‌کند که استفاده از سیگار الکترونیکی برای کمک به ترک سیگار، همچنان از ادامه سیگار کشیدن، ایمن‌تر است.

نیوساینتیست به نقل از بکی فریمن از دانشگاه سیدنی استرالیا که در این پژوهش مشارکت نداشت، می‌نویسد: «این مطالعه به مجموعه رو‌به‌رشد شواهدی می‌افزاید که نشان می‌دهند سیگارهای الکترونیکی به هیچ وجه آن‌قدر کم‌خطر نیستند که در ابتدا ادعا می‌شد.»

سیگار الکترونیکی تا چه اندازه برای سلامتی مضر است؟

در سال ۲۰۲۴، کمی بیش از ۴۰ درصد از افراد سیگاری در بریتانیا که موفق به ترک شدند، برای کمک به این فرایند، از سیگار الکترونیکی استفاده کردند و ۲۰ درصد از افرادی که سیگار را ترک کرده بودند، یک سال یا بیشتر پس از ترک نیز همچنان سیگار الکترونیکی می‌کشیدند.

اگرچه برخی معتقدند سیگارهای الکترونیکی می‌توانند راهکاری برای ترک موفقیت‌آمیز سیگار باشند، این محصولات با تحریک مجاری تنفسی، کاهش عملکرد ریه و حتی بروز سرطان ریه در مطالعات حیوانی مرتبط شناخته شده‌اند.

برای درک بهتر آثار سیگار الکترونیکی بر انسان، یئون ووک کیم از دانشگاه ملی سئول در کره جنوبی و همکارانش بیش از ۴.۵ میلیون فرد بزرگسال سیگاری را که بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳ در «برنامه ملی غربالگری سلامت کره» شرکت کرده بودند، تحت پیگیری قرار دادند.

شرکت‌کنندگان به سه گروه تقسیم شدند: سیگاری‌های فعلی، ترک‌کنندگان کوتاه‌مدت (افرادی که دست‌کم از سال ۲۰۱۸ دیگر سیگار نکشیده بودند) و ترک‌کنندگان بلندمدت (افرادی که دست‌کم از سال ۲۰۱۴ دیگر سیگار نکشیده بودند)

در فاصله سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۳، در میان این افراد ۳۵ هزار و ۸۸۷ مورد سرطان ریه و ۱۲ هزار و ۸۰۷ مورد مرگ ناشی از این بیماری ثبت شد. زمانی که پژوهشگران این داده‌ها را بر اساس گروه شرکت‌کنندگان و اظهاران خود آن‌ها درباره سیگار الکترونیکی، تحلیل کردند، دریافتند خطر مرگ ناشی از سرطان ریه در افرادی که پس از ترک سیگار معمولی، سیگار الکترونیکی می‌کشیدند، به‌طور قابل‌توجهی بیشتر از کسانی بود که پس از ترک، از سیگار الکترونیکی استفاده نمی‌کردند.

کیم می‌گوید: «در مقایسه با افرادی که مصرف سیگار را به‌طور کامل کنار گذاشته بودند، افرادی که پس از ترک از سیگار الکترونیکی استفاده می‌کردند، ۵۶ درصد بیشتر در معرض خطر مرگ ناشی از سرطان ریه قرار داشتند.»

پژوهشگران تاکید می‌کنند که برای دستیابی به نتایج قطعی‌تر، به مطالعات بلندمدت بیشتری نیاز است. با این حال، برخی مواد شیمیایی موجود در سیگارهای الکترونیکی پیش‌تر با آسیب به دی‌ان‌ای مرتبط دانسته شده‌اند.

سیگار الکترونیکی با موارد زیر هم ارتباط داشت:

ــ استرس اکسیداتیو (برهم خوردن تعادل میان مولکول‌های موسوم به رادیکال‌های آزاد و آنتی‌اکسیدان‌ها که موجب آسیب سلولی می‌شود)

ــ تغییرات اپی‌ژنتیکی (تغییر در نحوه فعالیت ژن‌ها تحت تاثیر عوامل محیطی، بدون تغییر در توالی دی‌ان‌ای)

ــ التهاب بافت‌های تنفسی و دهانی

با این حال، کیم و همکارانش تاکید می‌کنند که این مطالعه نتوانست ثابت کند خود سیگار الکترونیکی علت سرطان ریه است و انجام دادن پژوهش‌های بیشتر، به‌ویژه در جمعیت‌هایی خارج از کره جنوبی، ضروری است.

در پژوهشی دیگر، نیز مشخص شد که دهانه سیگارهای الکترونیکی ممکن است مملو از قارچ‌هایی باشد که به مجاری تنفسی آسیب می‌رسانند. در آن مطالعه، گونه‌هایی از قارچ از دهانه سیگار الکترونیکی‌های مورداستفاده افراد مصرف‌کننده روزانه جدا شد که یکی از آن‌ها در موش‌ها، موجب برونشیت مزمن شده بود.

پژوهشگران همچنین دریافتند که خطر مرگ ناشی از هر علت، در میان افرادی که پس از ترک سیگار از سیگار الکترونیکی استفاده می‌کنند، به‌طور قابل‌توجهی کمتر از سیگاری‌های فعلی است؛ یافته‌ای که بار دیگر مزایای چشمگیر ترک سیگار را تایید می‌کند.

نیکول لی از دانشگاه کورتین در شهر پرت استرالیا می‌گوید: «پیام اصلی این مطالعه این است که ترک کامل هم سیگار و هم سیگار الکترونیکی، نسبت به ترک سیگار همراه با ادامه مصرف سیگار الکترونیکی، محافظت بیشتری در برابر سرطان ریه ایجاد می‌کند. این یافته‌ها برای افرادی که سیگار را ترک کرده‌اند، بسیار مهم و کاربردی است.»

او می‌افزاید: «این نتایج توصیه موجود به سیگاری‌ها را یعنی اینکه ترک کامل همچنان ایمن‌ترین گزینه است، تغییر نمی‌دهد، اما اگر فرد نتواند بدون استفاده از سیگار الکترونیکی سیگار را ترک کند یا نخواهد این کار را انجام دهد، جایگزین کردن سیگار با سیگار الکترونیکی همچنان گزینه‌ای کم‌خطرتر از ادامه سیگار کشیدن است.»

لی تاکید می‌کند: «سیگار الکترونیکی بی‌ضرر نیست، اما به‌عنوان رویکردی برای کاهش آسیب، بسیار بهتر از ادامه مصرف سیگار است.»

در همین حال، برنارد استوارت از دانشگاه نیو ساوت ولز در سیدنی نیز معتقد است پیش از آنکه اقدام‌های جدیدی در حوزه سلامت عمومی، مانند اعمال محدودیت‌های بیشتر بر سیگارهای الکترونیکی، اجرا شود، انجام دادن مطالعات بیشتری ضروری است.